გამოდის 1998 წლიდან
სტატიები
2011-04-14
განათლების კერები მესხეთში
მესხეთი საუკუნეების მანძილზე მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა საქართველოს ეკონომიკურ, პოლიტიკურ და კულტურულ ცხოვრებაში. ამ კუთხის კულტურულ დაწინაურებას ადრეული პერიოდიდანვე ასაბუთებს მდიდარი არქეოლოგიური მასალა, წერილობითი და ისტორიული ძეგლები. განათლებისა და კულტურის განვითარებას ხელი შეუწყო ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებამ. რასაც მოჰყვა ფართო სამონასტრო მშენებლობა, რომლებიც იმთავითვე ჩამოყალიბდნენ საეკლესიო და კულტურულ-საგანმანათლებლო ცენტრებად. ასეთი ცენტრები მრავლად იყო მესხეთში — შუა საუკუნეებში 13 საეპისკოპოსო კათედრალი მოქმედებდა. მესხეთში შეიქმნა მთელ ქვეყანაში მომქმედი ბექა-აღბუღას სამართალი „წიგნი სამართლისა კაცთა შეცოდებისა ყოველთავე“, აქვე იყო ბეშქენ და ბექა ოპიზრების მიერ დაარსებული ოპიზის სამხატვრო სკოლა, რაც უმთავრესია, აქ დაიწერა „ვეფხისტყაოსანი“... ისტორიულად მესხეთი ქართული კულტურისა და განათლების მძლავრ კერას წარმოადგენდა. თუმცა, იყო დრო, როდესაც ეს კუთხე მთლიანად ჩამოაშორეს საქართველოს და მხოლოდ მისი ერთი ნაწილის დაბრუნება გახდა შესაძლებლი.
ვრცლად>>>
2011-04-14
ქართველი პედაგოგების თვალით დანახული „დიდი ადრონული კოლაიდერი“
შვეიცარიაში, ბირთვული კვლევების ევროპულ ცენტრში (CERN), მსოფლიოს მეცნიერებთან ერთად, 50-მდე ქართველი ფიზიკოსი და ინჟინერი დიდი აფეთქების ექსპერიმენტით სამყაროს შექმნის მოდელს იკვლევს. მსოფლიოში ყველაზე გიგანტურმა ამაჩქარებელმა — დიდი ადრონული  კოლაიდერი — პირველი წარუმატებელი გაშვება გასულ წელს განახორციელა. გიგანტური ამაჩქარებელი აგებულია საფრანგეთისა და შვეიცარიის საზღვარზე არსებულ ტერიტორიაზე. მას უკავია 100 მეტრის სიღრმეზე განთავსებული გვირაბი, რომლის რკალის სიგრძე 27 კილომეტრია. მისი შემქმნელების ჩანაფიქრით, ერთმანეთის საპირისპიროდ აჩქარებული მძიმე პროტონების კონები შექმნიან დიდი აფეთქების შემდგომ პირველ მიკროწამებში არსებულის მიახლოებულ პირობებს, რის შედეგადაც შეიქმნა სამყარო. შემდგომი ექსპერიმენტები გაზაფხულზე იგეგმება.
ვრცლად>>>
2011-02-11
შემოდგომაზე დავხატავ სურათს და მე ეს ტილო გამითქვამს სახელს...
"და მაინც, ვინ ვარ ახლა მე?"
(ადამიანი თავისთვის შედგენილი კანონებით )

და მაინც, ვინ ვარ ახლა მე? ადამიანი, რომელსაც აქვს მხოლოდ თავისთვის შედგენილი კანონები. ეს კანონები მხოლოდ იმისთვის არის გასაგები და ასატანი. სხვა ვერც ერთი ადამიანი ამ კანონებით ვერ იცხოვრებს. ეს ადამიანი არ აქცევს ყურადღებას ჩაცმას, ხალხს, მათ აზრებს, რომლებიც ეწინააღმდეგება მისას. მასში არ იწვევს ტრაგედიას ან სიხარულს ყველაფერი ის, რაც სხვისთვის ძნელი ასატან-გადასატანია. ანდა, პირიქით, იწვევს... ჩემი სურვილები მიმდინარე სასწავლო წელთან დაკავშირებით ბევრი იყო. კერძოდ, მინდოდა, სალაპარაკო ლექსიკონიდან ცუდი სიტყვები ამომეშალა, კარგ ნიშნებზე მესწავლა და, რაც მთავარია, მეგობრული დამოკიდებულება მქონოდა თანაკლასელებთან. როცა კარგად მოვიქცევი, დღის რეჟიმს დავიცავ და კარგ ნიშნებს მივიღებ, მშობლები კარგად მეპყრობიან და ბევრ რამესაც დამპირდებიან ხოლმე, თუმცა, უმეტესობა არ სრულდება. რატომ? იმიტომ, რომ მეორე, მესამე ან სულაც ერთი კვირის შემდეგ, სამიანს "მივართმევ" მათ და ყველა დაპირებაც საპნის ბუშტივით ქრება... ჩემდა "საუბედუროდ, დაბადებიდანვე ხატვისა და მწერლობის ნიჭი "დამბრალდა". ჰოდა, კლასში ხშირად მავალებენ კედლის გაზეთისა და ალბომების გაფორმებას. ეს არც ისე რთულია, მაგრამ ბევრია..." _ ეს დათო კრაწაშვილის თავისუფალი თემაა ქართულ ლიტერატურაში. აი, ასეთი კანონებით მცხოვრებ 17 წლის დათოს განვლილმა წლებმა დაუდასტურა, რომ მას ეს ნიჭი შემთხვევით არ "დაბრალდა", მის შემოქმედებას აღიარება მოჰყვა.
ვრცლად>>>
2011-02-11
წმინდა ნინოს სახელობის ქალთა გიმნაზია
ყველა ეპოქა თავის მოთხოვნებს უყენებს საზოგადოებას. XIX საუკუნის პირველი ნახევარი საბედისწერო ჟამი იყო საქართველოს ისტორიაში, ჟამი, როცა ქრისტეს სახელით, ქრისტეს სჯულს მწვალებლობა შემოერია, ჟამი, როცა ჩვენს თავზე "გადაქართველების საშიშროებამ გადაიქროლა".
ილია ჭავჭავაძეს ძალიან აწუხებდა საზოგადოების მოუმზადებლობა ცხოვრებისათვის. ამის ძირითად მიზეზად ის მიაჩნდა, რომ ყმაწვილებს არ ჰყავდათ მცოდნე მომვლელი ქალები. ეს უმთავრესად იმ სასწავლებლების არქონას უკავშირდებოდა, რომელსაც "ქალი, ოჯახის დედა და მეუღლე უნდა გამოეზარდა".
ვრცლად>>>
2011-02-11
”ახალი განათლების” შეძენა შესაძლებელია
”უაიდ დისტრიბუშენის” პრესის გავრცელების ჯიხურებში,
თბილისსა და საქართველოს რეგიონებში
ჯიხურების მისამართები იხილეთ
ვრცლად>>>
2010-12-17
მეგზური სულიერი სრულყოფის გზაზე
ლიტერატურის მთავარი დანიშნულება ადამიანის სულიერი აღზრდაა, მისი ზნეობრივი სახის სრულყოფა, რათა მან შეძლოს საზოგადოებაში ცხოვრება, სიკეთის, მშვენიერებისა და სიყვარულის იდეალების დაფასება. ლიტერატურის კარგი სახელმძღვანელო კი აუცილებელია იმისათვის, რომ მასწავლებელმა შეძლოს ამ იდეალების დამკვიდრებაში თავისი წვლილის შეტანა, სასწავლო პროცესი იმგვარად განახორციელოს, რომ მოსწავლეს დაეხმაროს სულიერი სრულყოფის გზაზე.
როგორია, ამ თვალსაზრისით, მე-10 კლასის რამდენიმე ალტერნატიული სახელმძღვანელო? მასწავლებელს აქვს თავისუფლება, მისთვის ყველაზე მოსახერხებელი შეარჩიოს. შერჩევის კრიტერიუმები, რა თქმა უნდა, ინდივიდუალურია და პედაგოგის პროფესიონალიზმს, ინტელექტს, გამოცდილებას ეფუძნება.
სახელმძღვანელო სახელმწიფოს დაკვეთაა, ე.ი. იგი ირეკლავს საზოგადოების საგანმანათლებლო მოთხოვნებს, რომლებიც ეროვნულ სასწავლო გეგმაშია ჩამოყალიბებული. ჩვენში თითქმის ყოველ წელს სახელმძღვანელოების ცვლა შეიძლება დადებითი და უარყოფითი ნიშნით განვიხილოთ, ეს, ერთი მხრივ, მეტყველებს, რომ საგანმანათლებლო მიზნები არ არის ცხადად ჩამოყალიბებული, მეორე მხრივ, მიანიშნებს სრულყოფილებისაკენ სწრაფვაზე.
ვრცლად>>>
2010-12-17
ევროპული ფესტივალი თბილისში
2015 წელს თბილისი მოზარდთა ძალიან დიდ აღლუმს უმასპინძლებს — ევროპის ახალგაზრდულ ოლიმპიურ ფესტივალს. ერთი კვირის განმავლობაში ჩვენი დედაქალაქი ევროპელი ახალგაზრდების კულტურულ-სპორტულ ცენტრად იქცევა — წინასწარი მონაცემებით, დაახლოებით 20 ათასამდე სტუმარი გვეწვევა. ცხადია, მათი უმრავლესობა მოზარდი იქნება — 14-დან 17 წლამდე.
ვრცლად>>>
2010-12-17
ირაკლი ფარჯიანი - გამოფენა „ესკიზი, ილუსტრაცია“
გამოფენა „ესკიზი, ილუსტრაცია“ ირაკლი ფარჯიანის შემოქმედების ყველაზე ვრცელ, ფარულ და ჩვენთვის უცნობ მონაკვეთს წარმოაჩენს. პირველად გამოიფინება ესკიზები სურათებისათვის. გამოფენა შესაძლებლობას მოგვცემს თვალი გავადევნოთ ირაკლი ფარჯიანის ცნობილი სურათებისა და სერიული ნამუშევრების შექმნის პროცესს.
როგორ იქმნებოდა სხვადასხვა სერიის სურათები, რელიგიური კომპოზიციები და ილუსტრაციები? ..
ვრცლად>>>
2010-12-08
აკაკი წერეთელი და იაკობ გოგებაშვილი - 170 -
საქართველო იყო ორი ბუმბერაზი მოაზროვნის, აკაკი წერეთლისა და იაკობ გოგებაშვილის სალოცავი ხატი, მისი ნათელი მერმისისათვის ბრძოლის, შრომის, შემოქმედების, სათავე.
`თუ ჩემს სამშობლოს გამოაღვიძებს ჩემი სიკვდილი, აჰა, მეც მზად ვარ~ _ ამბობდა აკაკი. `ჩემი სიცოცხლე, მთელი ჩემი ძალები და ცოდნა ეკუთვნის ჩემს სამშობლოს~ _ აღნიშნავდა იაკობი. ისინი თავად იძლეოდნენ სამშობლოს ჭეშმარიტი სიყვარულისა და მისთვის თავდადების ნათელ მაგალითს. გულის ტკივილამდე განიცდიდნენ მამულის მწარე ხვედრს. როგორც იაკობს, ასევე აკაკის ხალხის მდიდარი და უტყუარი განძის, ქართული ენის გადარჩენისათვის ბრძოლა საკუთარ მისიად მიაჩნდათ.
პროფესორი უშანგი ობოლაძე შენიშნავდა, ამ ორი დიდებული ადამიანის ურღვევ მეგობრულ კავშირს, მნიშვნელოვანწილად განაპირობებდა ისიც, რომ აკაკიცა და იაკობიც მთელი სიცოცხლის განმავლობაში მარტოხელანი იყვნენ. თუმცა აკაკის ცოლიც ჰყავდა და შვილიც _ ალექსი, მაგრამ ოჯახური სიამტკბილობა არ ჰქონდა. აკაკიმ ვერ დაიყოლია მეუღლე საქართველოში გადმოსულიყო. იგი ალექსისთან ერთად ძირითადად რუსეთში ცხოვრობდა, დიდი მგოსანი კი მარტოხელა კაცის მძიმე ცხოვრებით სასტუმროებში, ნათესავებთან და ახლო მეგობრებთან ათენებდა და აღამებდა. რაც შეეხება მუდმივ სახელმწიფო თუ სხვა სახის სამსახურს, ამაზე აკაკიმ თავიდანვე კატეგორიული უარი თქვა იმ მოტივით, რომ ხელს შეუშლიდა თავისუფლად მიჰყოლოდა საკუთარი მრწამსის, გონებისა და გულის კარნახის აღსრულებას, ხელს შეუშლიდა შეენარჩუნებინა მოქმედების თავისუფლება. სწორედ ამას გულისხმობდა იაკობ გოგებაშვილი, როცა წერდა:
`აკაკის თავისი ცხოვრების გზაზე თურმე ბევრი მაცდური სირინოზი ხვდებოდა. ერთი მათგანი ჩინ-მედლებსა და უზრუნველ ცხოვრებას ჰპირდებოდა მგოსანს, ჰპირდებოდა დიდ წინსვლას ბიუროკრატიული კიბის მაღალ საფეხურზე, მეორე კიდევ ოქრო-ვერცხლის მთებს სთავაზობდა თუ მგოსანი კაპიტალისტთა ბანაკს შეუერთდებოდა. აკაკიმ ორთავეს ფიცხლავ ზურგი აბრუნა და მწუხარე, ფერმიხდილ სირინოზს მიუგდო ყური, რომელიც ჩასჩურჩულებდა: `მე ვარ მოციქული შენი პატარა, დაჩაგრული, გაღარიბებული, უკიდურესად შევიწროებული სამშობლოსი. თუ შენ საოცარ ნიჭს შესწირავ შენს უბედურ სამშობლოს, გზა ცხოვრებისა შენისა ეკლით იქნება სავსე: შენ არ მოგაკლდება არც შიმშილი, არც წყურვილი, არც სიტიტვლე და არც სხვაგვარი ტანჯვა-წვალება. მაგრამ სამაგიეროდ შენ დაიმსახურებ მთელი შენი ერის მხურვალე და უაღრეს სიყვარულს~. სწორედ ეს ეკლიანი გზა აირჩია აკაკიმ, შეუდრეკელი გულით გაჰყვა მას და სამშობლოს აყვავებას, აღდგენას, უანგაროდ და შეუსვენებლად ემსახურება.~
ცხოვრების ასეთივე გზას ადგა თავადაც. არც მან ათხოვა ყური მაცდურ სირინოზს და მწუხარე სირინოზის მიერ ნაჩვენებ ნარ-ეკლიან გზას გაჰყვა.
ვრცლად>>>
2010-12-08
იყალთოს აკადემია
XI-XII საუკუნეები ქართული სახელმწიფოს აღმავლობის და გაძლიერების ხანაა. პოლიტიკური, სოციალური და ეკონომიკური აყვავების შედეგად ქვეყანაში დიდად დაწინაურდა კულტურის თითქმის ყველა დარგი, უპირველეს ყოვლისა, ქართული მეცნიერება.
საქართველოში მეცნიერება სახელმწიფო პოლიტიკის რანგამდე იყო აყვანილი. ქართველი მეფეები დიდ ყურადღებას უთმობდნენ კულტურულ-საგანმანათლებლო და მეცნიერული კერების შექმნას როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე მის ფარგლებს გარეთ. ქვეყნის შიგნით ერთ-ერთი ასეთი კერა იყალთოს აკადემიაა.
კომპლექსი ისტორიულ წყაროებში IV საუკუნიდან მოიხსენიება. ამასვე ადასტურებს სოფელში ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრებიც. თავდაპირველად, მოსახლეობა დღევანდელი იყალთოს ზემოთ, მთის კალთებზე იყო დასახლებული, თუმცა, თანდათან, ქვემოთ დაიწყეს ჩასვლა. ახლა კი სოფლის ძირითადი ნაწილი თელავი-ახმეტის საავტომობილო გზის გარშემო ცხოვრობს.
ვრცლად>>>
პირველი გვერდი > [2] > [3] > [4] > [5] > [6] > [7] > [8] > [9] > [10] > [11] > [12] > [13] > [14] > [15] > [16] > [17] > [18] > [19] > [20] > [21] > [22] > [23] > [24] > [25] > [26] > [27] > [28] > [29] > [30] > [31] > [32] > [33] > [34] > [35] > [36] > [37] > [38] > [39] > [40] > [41] > [42] > [43] > [44] > [45] > [46] > [47] > [48] > [49] > [50] > [51] > [52] > [53]
35(789)N