გამოდის 1998 წლიდან
2016-03-31
სტიგ­მი­სა და სტე­რე­ო­ტი­პე­ბის გა­რე­მოც­ვა­ში

აუტიზ­მი, უფ­რო ზუს­ტად აუტის­ტუ­რი სპექ­ტ­რი, ადა­მი­ა­ნის ნე­ი­რო­გან­ვი­თა­რე­ბის  შე­ფერ­ხე­ბაა, ეს  ისე­თი მდგო­მა­რე­ო­ბაა, რო­ცა ინ­დი­ვიდს ახა­სი­ა­თებს ჩა­კე­ტი­ლი ცხოვ­რე­ბა. აუტიზ­მის მქო­ნე ადა­მი­ა­ნე­ბი სა­კუ­თარ თავ­ზე არი­ან კონ­ცენ­ტ­რი­რე­ბუ­ლი, რად­გა­ნაც სხვებ­თან ინ­ტეგ­რა­ცია და კო­მუ­ნი­კა­ცია არ შე­უძ­ლი­ათ. სტა­ტის­ტი­კის მიხედ­ვით, ყო­ველ 68-ე ადა­მი­ანს აუტის­ტუ­რი სპექ­ტ­რი აქვს, მი­სი წარ­მო­მავ­ლო­ბის შე­სა­ხებ კი მე­დი­ცი­ნა ჯერ­ჯე­რო­ბით ვე­რა­ფერს ამ­ბობს. თუმ­ცა, დი­აგ­ნოს­ტი­რე­ბა შე­საძ­ლე­ბე­ლია, მაგ­რამ, რო­გორც წე­სი, დი­აგ­ნოზ­ზე მშობ­ლე­ბი მძაფ­რად რე­ა­გი­რე­ბენ და ხში­რად, ექი­მებს ადა­ნა­შაუ­ლე­ბენ, რომ მშობ­ლის­თ­ვის დი­აგ­ნო­ზის გაც­ნო­ბა არას­წო­რი ფორ­მით ხდე­ბა.
„მინ­და გა­ვიხ­სე­ნო ჩემს ცხოვ­რე­ბა­ში ყვე­ლა­ზე მძი­მე დღე, რო­დე­საც ჩემს შვილს აუტიზ­მის დი­აგ­ნო­ზი და­უს­ვეს. მი­უ­ხე­და­ვად იმი­სა, რომ ექიმს ბავ­შ­ვი 10 წუ­თის ნა­ნა­ხი ჰყავ­და, მითხ­რა, რომ იგი მხო­ლოდ 8-9 წლის ასაკ­ში თუ მი­ვი­დო­და პირ­ვე­ლად სკო­ლა­ში და თან სპე­ცი­ა­ლურ­ში. თან ეს ყვე­ლა­ფე­რი ისე და­უნ­დობ­ლად მითხ­რა, ნერ­ვიც არ შე­ტო­კე­ბია.“ — ეს სიტყ­ვე­ბი ჩვენს რეს­პონ­დენტს მა­რი კორ­კო­ტა­ძეს ეკუთ­ვ­ნის, რო­მე­ლიც უკ­ვე რამ­დე­ნი­მე წე­ლია, აუტიზ­მის სპექ­ტ­რის  მქო­ნე შვი­ლის უფ­ლე­ბებს იცავს და არა მხო­ლოდ და­თას უფ­ლე­ბებს... შე­იძ­ლე­ბა ით­ქ­ვას, რომ მან შექ­მ­ნა პრე­ცე­დენ­ტი იმი­სა, რომ მშო­ბელ­თა და­ჟი­ნე­ბუ­ლი მოთხოვ­ნით გა­ნათ­ლე­ბის სა­მი­ნის­ტ­რომ სკო­ლა­ში ამ  ბავ­შ­ვე­ბის­თ­ვის ინ­ტეგ­რი­რე­ბუ­ლი კლა­სი გახ­ს­ნა. თუმ­ცა, და­თას დი­აგ­ნო­ზი მის­თ­ვი­საც ისე­თი­ვე მტკივ­ნე­უ­ლი და სტრე­სუ­ლი აღ­მოჩ­ნ­და, რო­გორც და­ნარ­ჩე­ნი დე­დე­ბის­თ­ვის, ვინც მსგავ­სი პრობ­ლე­მის წი­ნა­შე დამდ­გარა. „კლი­ნი­კის ეზო­დან რომ გა­მო­ვე­დი, თა­ვის მოკ­ვ­ლა მინ­დო­და. სახ­ლ­ში რომ მი­ვე­დი, და­ვიწყე ძებ­ნა, თუ კი­დევ სად სვამ­დ­ნენ დი­აგ­ნოზს. რომ არა ის კე­თილ­სინ­დი­სი­ე­რი ფსი­ქო­ლო­გე­ბი, რომ­ლებ­მაც ადა­მი­ა­ნუ­რად ამიხ­ს­ნეს ეს ყვე­ლა­ფე­რი, რომ­ლებ­მაც იმე­დის ნა­პერ­წ­კა­ლი ჩა­მი­სა­ხეს, ძა­ლა მომ­ცეს და თან და­მაკ­ვა­ლი­ა­ნეს, თუ რო­გორ უნ­და და­მეწყო ბავ­შ­ვ­თან მუ­შა­ო­ბა, არც კი ვი­ცი დღეს ჩე­მი შვი­ლი რა მდგო­მა­რე­ო­ბა­ში იქ­ნე­ბო­და“. 
ყვე­ლა­ზე მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნი ამ ის­ტო­რი­ა­ში სწო­რედ ის მო­ნაკ­ვე­თია, რო­ცა 2015 წელს და­თას სკო­ლა­ში წას­ვ­ლის დრო მო­ვი­და, ქალ­ბა­ტონ­მა მა­რიმ შეძ­ლო გა­ნეცხა­დე­ბი­ნა, რომ  „ამ­ჟა­მად, ჩე­მი შვი­ლის ჳ჻ არის 93. იგი 6 წლის არის და მზად არის სა­ჯა­რო სკო­ლა­ში პირ­ველ კლას­ში მი­სას­ვ­ლე­ლად“. ეს ყვე­ლა­ფე­რი მხო­ლოდ იმით შეძ­ლო, რომ ძა­ლი­ან სწრა­ფად სძლია ემო­ცი­ას და მიხ­ვ­და, რომ მხო­ლოდ დარ­დით და ვიშ-ვი­შით შვილს ვერ და­ეხ­მა­რე­ბო­და. „რთუ­ლია, მაგ­რამ, უბ­რა­ლოდ, უნ­და ის­წავ­ლო ამ პრობ­ლე­მას­თან ერ­თად ცხოვ­რე­ბა. დღეს ეს ჩემ­თ­ვის პრობ­ლე­მა აღარ არის. ისე რო­გორც დი­აგ­ნო­ზამ­დე, დღე­საც თავს ბედ­ნი­ე­რად ვგრძნობ და­თას­თან ერ­თად“.
„სი­მარ­თ­ლე გითხ­რათ, პირ­ვე­ლად დი­აგ­ნოზს ვმა­ლავ­დი, რომ ბავ­შ­ვი არ და­ე­ჩაგ­რათ. პირ­ველ რიგ­ში, მე­ში­ნო­და სა­ზო ­გა­დო­ე­ბის, თუ რო­გორ მი­ი­ღებ­და აუტიზ­მის მქო­ნე და­თას...“
 ამის შემ­დეგ რამ­დე­ნი­მე წე­ლი გა­ვი­და, რო­გო­რია დღეს ჩვენს სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ში შშმ პი­რის ბე­დი?  — ამ თე­მა­ზე სა­უ­ბ­რობს მა­რი კორ­კო­ტა­ძე, რო­მე­ლიც ჩარ­თუ­ლია შეზღუ­დუ­ლი შე­საძ­ლებ­ლო­ბის მქო­ნე პირ­თა უფ­ლე­ბე­ბის დაც­ვა­ში და მშო­ბელ­თა გაძ­ლი­ე­რე­ბის პრო­ცეს­ში.

— რა წი­ნა­აღ­მ­დე­გო­ბებს აწყ­დე­ბით, რო­გორც მშო­ბე­ლი? რო­გო­რია სა­ზო­გა­დო­ე­ბის და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა?
— 4 წლის წინ და­უს­ვეს ჩემს შვილს დი­აგ­ნო­ზი და ვერც კი შე­ვა­და­რებ მა­შინ­დელ დროს დღე­ვან­დელ დღეს. მარ­თა­ლია, ჯერ კი­დევ ძლი­ე­რია სტიგ­მა და სტე­რე­ო­ტი­პე­ბი სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ში შეზღუ­დუ­ლი შე­საძ­ლებ­ლო­ბის მქო­ნე პი­რე­ბის მი­მართ, მაგ­რამ წინ­ს­ვ­ლა არის. წინ­ს­ვ­ლა გა­მო­ი­ხა­ტე­ბა იმა­ში, რომ ჩვე­ნი შვი­ლე­ბი და­დი­ან სკო­ლებ­სა და ბა­ღებ­ში. ადრე ეგრეთ წოდებული „ჯანმრთელი“ ბავშვების მშობლები აპროტესტებდნენ, როდესაც მათი შვი­ლების გვერდით სწავლობდნენ შეზღუ­დ­უ­­ლი შესაძლებლობის მქონე მოსწავლეები. იმედს ვიტოვებ, რომ დღეს მსგავსი რამ აღარ ხდება. ჩვე­ნი მთა­ვა­რი პრობ­ლე­მა უფ­რო სწავ­­ლის პრო­ცეს­შია, ქუ­ჩა­სა და სა­ზო­გა­დო­ებ­რივ ტრან­ს­პორ­ტ­ში და ა.შ. ძა­ლი­ან უარ­ყო­ფი­თი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბა აქვთ მძღო­ლებს, რო­დე­საც ბავ­შ­ვი ხმა­უ­რობს ან ტი­რის, ასე­ვე მგზავ­რებ­საც, იძუ­ლე­ბუ­ლი ხარ აუხ­ს­ნა მათ, რომ შენს შვილს აქვს აუტიზ­მი, რა­საც მოჰ­ყ­ვე­ბა შე­ცო­დე­ბა და ცრემ­ლე­ბი. ეს ყვე­ლა­ფე­რი მშობ­ლის­თ­ვის ძა­ლი­ან მძი­მეა.
— რო­გორ შე­ა­ფა­სებთ ინ­კ­ლუ­ზი­ურ გა­ნათ­ლე­ბას? რა მოთხოვ­ნებს ვერ აკ­მა­ყო­ფი­ლებს სკო­ლა?
— დღეს ყვე­ლა სკო­ლის კა­რი ღიაა შეზღუ­დუ­ლი შე­საძ­ლებ­ლო­ბის მქო­ნე მოს­წავ­ლე­ე­ბის­თ­ვის, მაგ­რამ აქ მთა­ვა­რი ის არის, თუ რას სთა­ვა­ზობს მათ სკო­ლა. სა­ნამ ბავ­შ­ვი სკო­ლა­ში მი­ვა, მშო­ბელს დი­დი ბრძო­ლა უწევს იმის­თ­ვის, რომ იმ სკო­ლა­ში, სა­დაც არ არის დაშ­ვე­ბუ­ლი სპე­ცი­ა­ლუ­რი მას­წავ­ლებ­ლის შტა­ტი, ეს პრობ­ლე­მა მო­აგ­ვა­როს. სკო­ლა და გა­ნათ­ლე­ბის სა­მი­ნის­ტ­რო მხო­ლოდ სწავ­ლის დაწყე­ბის შემ­დეგ იწყებს კონ­კურ­სის გა­მოცხა­დე­ბას და მას­წავ­ლებ­ლის შერ­ჩე­ვას. გა­მო­დის, რომ სსსმ მოს­წავ­ლე დის­კ­რი­მი­ნა­ცი­ულ მდო­მა­რე­ო­ბა­ში იმ­ყო­ფე­ბა, რად­გან სკო­ლამ წი­ნას­წარ არ იზ­რუ­ნა მას­წავ­ლებ­ლით მის უზ­რონ­ველ­ყო­ფა­ზე. ამი­ტომ, ის იძუ­ლე­ბუ­ლია სახ­ლ­ში დარ­ჩეს, ან მშო­ბელ­მა მის­თ­ვის პი­რა­დი ასის­ტენ­ტი და­ი­ქი­რა­ოს, ან თა­ვად დაჯ­დეს კლას­ში ბავ­შ­ვის გვერ­დით (სა­დაც მშო­ბე­ლი უდი­დეს სტრესს იღებს). ეს ყვე­ლა­ფე­რი პი­რა­დად გა­დამ­ხ­და და მინ­და ვთქვა, რომ ძა­ლი­ან მძი­მეა. ბევ­რი ვიბ­რ­ძო­ლე, ჟურ­ნა­ლის­ტე­ბიც ჩავ­რ­თე, იმის­თ­ვის, რომ სკო­ლას და სა­მი­ნის­ტ­როს დრო­უ­ლად შე­ერ­ჩია და­თას­თ­ვის სპეც­მას­წავ­ლე­ბე­ლი.
დღეს სკო­ლა 6 ბავ­შ­ვ­ზე 1 სპე­ცი­ა­ლურ მას­წავ­ლე­ბელს გვთა­ვა­ზობს. ამ დროს ვე­რა­ნა­ი­რად ვერ მოხ­დე­ბა ინ­კ­ლუ­ზია, თუ ქცე­ვის პრობ­ლე­მე­ბის მქო­ნე მოს­წავ­ლე უზ­რუნ­ველ­ყო­ფი­ლი არ იქ­ნე­ბა ინ­დი­ვი­დუ­ა­ლუ­რი ასის­ტენ­ტით, რო­მე­ლიც მას სა­გაკ­ვე­თი­ლო პრო­ცეს­ში ჩარ­თ­ვა­ში და­ეხ­მა­რე­ბა. სკო­ლე­ბი არ არის ადაპ­ტი­რე­ბუ­ლი ეტ­ლით მო­სარ­გებ­ლე მო­სა­წავ­ლე­ე­ბის­თ­ვის, იგუ­ლის­ხ­მე­ბა არა მხო­ლოდ სკო­ლა­ში შე­სას­ვ­ლე­ლი პან­დუ­სი, არა­მედ სვე­ლი წერ­ტი­ლე­ბის ადაპ­ტი­რე­ბა, ლიფ­ტი და ა.შ. სა­ჯა­რო სკო­ლებ­ში არ არ­სე­ბობს მსგავ­სი პი­რო­ბე­ბი მენ­ტა­ლუ­რი შეზღუ­დუ­ლი შე­საძ­ლებ­ლო­ბის მქო­ნე ბავ­შ­ვე­ბის­თ­ვის, რაც პი­რა­დად ჩე­მი ყვე­ლა­ზე დი­დი ტკი­ვი­ლია.
ვე­წი­ნა­აღ­მ­დე­გე­ბი სპე­ცი­ა­ლურ სკო­ლებს და სპე­ცი­ა­ლურ კლა­სებს, რად­გან ბავ­შ­ვე­ბი უფ­რო მე­ტად პრო­დუქ­ტი­უ­ლე­ბი სწო­რედ ჩვე­უ­ლებ­რივ კლას­ში არი­ან, იქ გრძნო­ბენ თავს პი­როვ­ნე­ბე­ბად და უფ­რო მე­ტად მო­ტი­ვი­რე­ბუ­ლე­ბი ხდე­ბი­ან.
—  უფ­რო კონ­კ­რე­ტუ­ლად რა სა­ჭი­რო­ე­ბებ­ზე გა­ა­მახ­ვი­ლებთ ყუ­რადღე­ბას — ყვე­ლა­ზე მე­ტად რა სჭირ­დე­ბა თქვენს შვილს?
— ჩემს შვილს სჭირ­დე­ბა მე­ტი კვა­ლი­ფი­ცი­უ­რი მას­წავ­ლე­ბე­ლი და უფ­რო მე­ტად ჩარ­თ­ვა ყვე­ლა აქ­ტი­ვო­ბა­ში. კვა­ლი­ფი­ცი­უ­რი კად­რი კი დღეს ძა­ლი­ან ცო­ტაა. და­ვიწყოთ სპე­ცი­ა­ლუ­რი მას­წავ­ლებ­ლე­ბით. მა­თი სტა­ტუ­სი ჯერ კი­დევ არ არის გან­საზღ­ვ­რუ­ლი, ისი­ნი არა პე­და­გო­გე­ბად, არა­მედ ად­მი­ნის­ტ­რა­ცი­ის თა­ნამ­შომ­ლე­ბად არი­ან და­რე­გის­ტ­რი­რე­ბულ­ნი. მა­თი ხელ­ფა­სი, და­ახ­ლო­ე­ბით, 230 ლარს შე­ად­გენს. ძა­ლი­ან ძნე­ლია, ასე­თი მცი­რე ხელ­ფა­სით შე­ი­ნარ­ჩუ­ნო კვა­ლი­ფი­ცი­უ­რი კად­რი. ამ დროს კი, ყვე­ლა­ზე მე­ტად ბავ­შ­ვი ზა­რალ­დე­ბა და, შე­სა­ბა­მი­სად, სა­ხელ­მ­წი­ფოც. ძა­ლი­ან მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნია გა­ნი­საზღ­ვ­როს სპეც­პე­და­გო­გის სტა­ტუ­სი და გა­ი­ზარ­დოს მისი ხელ­ფა­სი.
— ერთ-ერთ ინ­ტერ­ვი­უ­ში ამ­ბობთ, რომ: „ჩვენ, მშობ­ლებს, ყო­ველ ფე­ხის ნა­ბიჯ­ზე გვჭირ­დე­ბა ბრძო­ლა შვი­ლის უფ­ლე­ბე­ბის და­სა­ცა­ვად.“  რას გუ­ლის­ხ­მობთ? ალ­ბათ, ეს გახ­და მი­ზე­ზი, რომ ჩა­მო­ა­ყა­ლი­ბეთ ორ­გა­ნი­ზა­ცია შვი­ლე­ბის უფ­ლე­ბე­ბის და­სა­ცა­ვად და გარ­შე­მო თქვე­ნი მსგავ­სი მშობ­ლე­ბი შე­მო­იკ­რი­ბეთ.
— რა თქმა უნ­და, ყო­ველ ნა­ბიჯ­ზე და ყო­ველ პა­ტა­რა დე­ტალ­ზეც კი გვი­წევს ბრძო­ლა. პი­რა­დად მე ძა­ლი­ან შო­რი მან­ძი­ლი­დან დამ­ყავს შვი­ლი სკო­ლა­ში, რად­გან ეს სკო­ლა მდე­ბა­რე­ობს აუტიზ­მის იმ ცენ­ტ­რის გვერ­დით, სა­დაც ჩე­მი შვი­ლი და­დის. ხან­და­ხან შე­იძ­ლე­ბა დაგ­ვაგ­ვი­ან­დეს ხოლ­მე. სკო­ლის დი­რექ­ტორ­მა კი სპეც­მას­წავ­ლე­ბე­ლი გა­აფ­რ­თხი­ლა, დაგ­ვი­ა­ნე­ბის შემ­თხ­ვე­ვა­ში, ბავ­შ­ვი გაკ­ვე­თილ­ზე არ შე­უშ­ვას, ანუ პირ­ველ­კ­ლა­სე­ლი მოს­წავ­ლე, რო­მელ­საც აუტიზ­მი აქვს, არ უნ­და შე­უშ­ვა გაკ­ვე­თილ­ზე და მე­ო­რე გაკ­ვე­თი­ლის დაწყე­ბამ­დე ალო­დი­ნო? რო­გორ ფიქ­რობთ, ეს სწო­რი და­მო­კი­დე­ბუ­ლე­ბაა? ჩე­მი აზ­რით, ეს ბავ­შ­ვის წა­მე­ბაა და სხვა არა­ფე­რი. სხვა­თა შო­რის, ამის გა­მო დი­რექ­ტორ­თან შე­ვე­დი და მოვ­თხო­ვე გა­მო­ნაკ­ლი­სის დაშ­ვე­ბა,  უარი მი­ვი­ღე და რო­დე­საც შე­ვე­წი­ნა­აღ­მ­დე­გე, მიყ­ვი­რა კი­დეც. არც მას­წავ­ლე­ბელს და არც სკო­ლის დი­რექ­ტორს არ აქვთ უფ­ლე­ბა, მშო­ბელს უყ­ვი­რონ. მათ თმე­ნის ვალ­დე­ბუ­ლე­ბა აქვთ!
თუ გა­მო­ნაკ­ლისს ვერ და­უშ­ვე­ბენ, მა­შინ სა­ხელ­მ­წი­ფომ გა­მი­კე­თოს აუტიზ­მის ცენ­ტ­რი სახ­ლ­თან ახ­ლოს, შე­სა­ბა­მი­სად, სკო­ლა­შიც სახ­ლ­თან ახ­ლოს ვა­ტა­რებ და აღარც დაგ­ვაგ­ვი­ან­დე­ბა ხოლ­მე.
ასე­ვე, აუტის­ტუ­რი სპექ­ტ­რის მქო­ნე ბავ­შ­ვე­ბის­თ­ვის არ არის საკ­მა­რი­სი თე­რა­პი­ე­ბი. მხო­ლოდ 2015 წლის 1 ივ­ლი­სი­დან მოხ­და აუტიზ­მის პროგ­რა­მის და­ფი­ნან­სე­ბა თბი­ლი­სის მე­რი­ის მი­ერ. ძა­ლი­ან მძი­მე მდგო­მა­რე­ო­ბაა რე­გი­ო­ნებ­ში, რად­გა­ნაც იქ მსგავ­სი სერ­ვი­სიც კი არ არ­სე­ბობს. მნიშ­ვ­ნე­ლო­ვა­ნია, რომ სა­ხელ­მ­წი­ფომ იზ­რუ­ნოს კად­რე­ბის გა­დამ­ზა­დე­ბა­ზე, რომ­ლე­ბიც რე­გი­ო­ნე­ბის­თ­ვის იმუ­შა­ვე­ბენ.
ჯერ­ჯე­რო­ბით, მარ­ტო ზუგ­დიდ­ში, მშობ­ლე­ბის მი­ერ შე­იქ­მ­ნა აუტიზ­მის ცენ­ტ­რი, სა­დაც ბავ­შ­ვე­ბი აბა თე­რა­პი­ას გა­დ­ი­ან. ზუგ­დი­დის მე­რის სა­ხელ­ზე დავ­წე­რეთ წე­რი­ლი და გა­ვაგ­ზავ­ნეთ მე­რი­ა­ში, რა­თა ზუგ­დი­დის მე­რი­ა­მაც და­ა­ფი­ნან­სოს აბა თე­რა­პია, ისე­ვე რო­გორც თბი­ლი­სის მე­რი­ამ და­ა­ფი­ნან­სა. აღ­სა­ნიშ­ნა­ვია ის ფაქ­ტი, რომ რაც უფ­რო პა­ტა­რა ასა­კი­დან ხდე­ბა ჩარ­თ­ვა ამ თე­რა­პი­ა­ში, მით მე­ტი შე­დე­გი აქვთ ბავ­შ­ვებს.
სწო­რედ ზე­მო­აღ­ნიშ­ნუ­ლი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, რამ­დე­ნი­მე მშო­ბელ­მა ჩა­მო­ვა­ყა­ლი­ბეთ ორ­გა­ნი­ზა­ცია „ოჯა­ხე­ბი დის­კ­რი­მი­ნა­ცი­ის წი­ნა­აღ­მ­დეგ“ და აი, ასე ვიბ­რ­ძ­ვით ჩვე­ნი შვი­ლე­ბის უფ­ლე­ბე­ბის­თ­ვის.
— უფ­რო კონ­კ­რე­ტუ­ლად, რა საქ­მი­ა­ნო­ბას ეწე­ვა თქვე­ნი ორ­გა­ნი­ზა­ცია?
— ჩვე­ნი ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ის მი­სიაა, რომ ყვე­ლა ბავ­შ­ვ­მა მი­ი­ღოს გა­ნათ­ლე­ბა დის­კ­რი­მი­ნა­ცი­ის გა­რე­შე. რამ­დე­ნი­მე შეხ­ვედ­რა გვქონ­და მე­რი­ის და გა­ნათ­ლე­ბის სა­მი­ნიტ­როს წარ­მო­მად­გენ­ლებ­თან იმი­სათ­ვის, რომ სკო­ლებ­ში და­იწყოს მას­წავ­ლებ­ლე­ბის სუ­პერ­ვი­ზია აბა მე­თო­დით, რომ­ლის შე­დე­გა­დაც მას­წავ­ლებ­ლე­ბი შე­ის­წავ­ლი­ან მოს­წავ­ლე­ებ­თან მუ­შა­ო­ბის ტექ­ნი­კას, რაც, თა­ვის­თა­ვად, ხელს შე­უწყობს ინ­კ­ლუ­ზი­უ­რი გა­ნათ­ლე­ბის გან­ვი­თა­რე­ბას. ეს ყვე­ლა­ფე­რი კარ­გი იქ­ნე­ბა, რო­გორც სსსმ მოს­წავ­ლის­თ­ვის, ასე­ვე ყვე­ლა და­ნარ­ჩე­ნის­თ­ვის, ვი­საც რა­ი­მე ტი­პის ქცე­ვის პრობ­ლე­მა შე­იძ­ლე­ბა ჰქონ­დეს. გა­დამ­ზა­დე­ბუ­ლი მას­წავ­ლებ­ლე­ბი გაზ­რ­დი­ან თა­ო­ბებს.
ამ­ჟა­მად პრო­ექტს ვწერთ, რო­მელ­საც თბი­ლი­სის მე­რი­ას წარ­ვუდ­გენთ.
— 2 აპ­რი­ლი აუტიზ­მის ცნო­ბა­დო­ბის ამაღ­ლე­ბის სა­ერ­თა­შო­რი­სო დღეა. რო­გორ აღი­ნიშ­ნე­ბა ჩვენს ქვე­ყა­ნა­ში?
— 2007 წლის 18 დე­კემ­ბერს, გა­ერ­თი­ა­ნე­ბუ­ლი ერე­ბის ორ­გა­ნი­ზა­ცი­ის გე­ნე­რა­ლურ­მა ასამ­ბ­ლე­ამ მი­ი­ღო ¹62/139 რე­ზო­ლუ­ცია, რომ­ლის მი­ხედ­ვი­თაც, 2 აპ­რი­ლი გა­მოცხად­და აუტიზ­მის შე­სა­ხებ ინ­ფორ­მა­ცი­ის გავ­რ­ცე­ლე­ბის მსოფ­ლიო დღედ. მას შემ­დეგ მთელ მსოფ­ლი­ო­ში აღი­ნიშ­ნე­ბა. გა­მო­ნაკ­ლი­სი არც სა­ქარ­თ­ვე­ლოა და მას, „სა­ქარ­თ­ვე­ლოს აუტიზ­მის ასო­ცი­ა­ცი­ის ინი­ცი­ა­ტი­ვით“, 2011 წლი­დან აღ­ვ­ნიშ­ნავთ.
ბო­ლო სტა­ტის­ტი­კუ­რი მო­ნა­ცე­მე­ბის მი­ხედ­ვით, აუტიზ­მის სპექ­ტ­რის დარ­ღ­ვე­ვა ყო­ველ მე-60 ბავშვს უფიქ­სირ­დე­ბა, სამ­წუ­ხა­როდ, მაჩ­ვე­ნებ­ლე­ბი წლი­დან წლამ­დე იზ­რ­დე­ბა. აქე­დან გა­მომ­დი­ნა­რე, ჩვენ, მშობ­ლე­ბი, დიდ მნიშ­ვ­ნე­ლო­ბას ვა­ნი­ჭებთ 2 აპ­რი­ლის სა­თა­ნა­დოდ აღ­ნიშ­ვ­ნას და და­გეგ­მილ ღო­ნის­ძი­ე­ბებ­ში სა­ზო­გა­დოე­ბის სხვა­დას­ხ­ვა ფე­ნის ჩარ­თ­ვას. 2011 წლი­დან, მარ­თ­ლაც აქ­ტი­უ­რად და დი­დი მონ­დო­მე­ბით ერ­თ­ვე­ბი­ან სხვა­დას­ხ­ვა უწყე­ბე­ბი, ცნო­ბი­ლი სა­ხე­ე­ბი და მას­მე­დია. ჩვენ­თან აქ­ტი­უ­რად თა­ნამ­შ­რომ­ლობს რო­გორც სამ­თავ­რო­ბო, ისე არა­სამ­თავ­რო­ბო სექ­ტო­რი. უკ­ვე ყო­ველ­წ­ლი­ურ, ტრა­დი­ცი­ად ქცე­ულ საქ­ველ­მოქ­მე­დო კონ­ცერ­ტ­ში, მო­ნა­წი­ლე­ო­ბენ ქარ­თ­ვე­ლი ვარ­ს­კ­ლა­ვე­ბი და ცნო­ბი­ლი ადა­მი­ა­ნე­ბი.
2 წლის წინ თხოვ­ნით მივ­მარ­თე სა­გან­გე­ბო სი­ტუ­ა­ცი­ე­ბის მარ­თ­ვის სა­ა­გენ­ტოს, რომ 2 აპ­რილს ჩვე­ნი შვი­ლე­ბის­თ­ვის ემას­პინ­ძ­ლათ. მა­თი თა­ნად­გო­მით, უკ­ვე მე­ო­რე წე­ლია, რაც თბი­ლი­სის ზღვა­ზე იმარ­თე­ბა „სა­ხან­ძ­რო“ ღო­ნის­ძი­ე­ბა. ბავ­შვებს აქვთ შე­საძ­ლებ­ლო­ბა ნა­ხონ მთე­ლი პრო­ცე­სი, თუ რო­გორ მუ­შა­ო­ბენ მე­ხან­ძ­რე­ე­ბი — რო­გორ აქ­რო­ბენ ცეცხლს, რო­გორ ჩა­მოჰ­ყავთ ადა­მი­ა­ნე­ბი უსაფ­რ­თხოდ მა­ღა­ლი კედ­ლი­დან, ბავ­შ­ვე­ბი ათ­ვა­ლი­ე­რე­ბენ სა­ხან­ძ­რო მან­ქა­ნებს და ა.შ.
ლურ­ჯი ფე­რი აღი­ა­რე­ბუ­ლია აუტიზ­მის ფე­რად. სწო­რედ ამი­ტომ, 2 აპ­რილს, მსოფ­ლი­ოს შე­ნო­ბე­ბი თუ ის­ტო­რი­უ­ლი ძეგ­ლე­ბი — ეიფე­ლის კოშ­კი, ნი­ა­გა­რას ჩან­ჩ­ქე­რი, სიდ­ნე­ის ოპე­რა და უამ­რა­ვი სხვა — ლურ­ჯად ნათ­დე­ბა. მშობ­ლე­ბის ინი­ცი­ა­ტი­ვით, გა­სულ წელს, სა­ქარ­თ­ვე­ლო­ში „ქარ­თ­ლის დე­და“ და ფი­ლარ­მო­ნი­ის სა­კონ­ცერ­ტო დარ­ბა­ზი გა­ნათ­და.
— რო­გო­რია სა­ზო­გა­დო­ე­ბა, რო­მელ­შიც ისურ­ვებ­დით, რომ თქვენ­მა შვილ­მა იცხოვ­როს?
— მე მინ­და ჩემ­მა შვილ­მა ისეთ სა­ზო­გა­დო­ე­ბა­ში იცხოვ­როს, სა­დაც მას მი­ი­ღე­ბენ ჩვე­უ­ლებ­რივ ადა­მი­ა­ნად და სა­დაც ხელ­შეწყო­ბა ექ­ნე­ბა მი­სი სა­ჭი­რო­ე­ბე­ბი­დან გა­მომ­დი­ნა­რე!!!

ესა­უბ­რა ლა­ლი ჯე­ლა­ძე

25-26(939-940)N